Co to jest nazwa domeny?Nazwa domeny to „elektroniczny” adres, dzięki któremu dany komputer może nawiązać komunikację przez internet z innym, określonym (posiadającym adres) komputerem. Nazwy domen mogą pełnić funkcję adresów dla poczty elektronicznej, stron internetowych, itd. W obrębie „www” (world wide web) wywołanie strony internetowej następuje za pomocą „http://www.iprecht.de”. HTTP to skrót od angielskiej nazwy HyperText Transfer Protocol, która definiuje protokół komunikacyjny (żeby komunikacja mogła mieć miejsce, niezbędne jest wzajemne „zrozumienie języka”, czyli jednolity protokół). Oznaczenie .de odnosi się do tak zwanej domeny pierwszego stopnia (Top Level Domain – TLD), a użycie tego oznaczenia w adresie prowadzi do nawiązania komunikacji z serwerem w Niemczech. Oprócz krajowych domen pierwszego stopnia (na przykład .at dla Austrii, .ch Szwajcarii, itd.), istnieją domeny rodzajowe, spośród których najbardziej znane to: .com – określająca przedsiębiorstwa komercyjne, .org – dla oznaczenia organizacji niekomercyjnych, .net – dla oferujących usługi internetowe, oraz .edu – dla jednostek edukacyjnych (zwłaszcza w USA). W naszym przykładzie domeny „iprecht” stanowi domenę drugiego stopnia (Second Level Domain) i wraz z domeną pierwszego stopnia tworzy cały adres internetowy. Adres dla poczty elektronicznej może w tym przypadku przybrać formę „horak@iprecht.de”, zaś adres strony internetowej – www.iprecht.de/index.htm. Ten ostatni stanowi pełen uniwersalny identyfikator zasobu (Uniform Resource Locater – URL), ponieważ rozszerzenie adresu o „index.htm” prowadzi do wskazania konkretnego pliku, który następnie zostaje wywołany na komputerze docelowym znajdującym się pod adresem „iprecht.de”. htm lub html określają „język” pliku o nazwie „index”. Na całym świecie istnieje tylko jedna domena o nazwie „iprecht.de” – nazwy domen są niepowtarzalne. Ale domena o nazwie „iprecht.com” może być wykorzystywana przez innego właściciela, podobnie jak „ip-recht.de”. Wystarczą najdrobniejsze zmiany chociażby jednego znaku lub domeny pierwszego stopnia, żeby powstał nowy – również niepowtarzalny w skali światowej – adres. Na co trzeba zwrócić uwagę przy wyborze nazwy domeny?Przyjrzyjmy się na przykład wyborowi nazwy domeny dla kancelarii adwokackiej BEUKENBERG, w której partnerami są adwokaci Beukenberg, Weber, Lehr i Horak. Domena takiej kancelarii mogłaby być przykładowo nazwana „beukenberg.com”, „bwlh.de”, „bwlh.com”, itp. Można zastanowić się również nad przyjęciem nazwy „kancelaria-adwokacka-beukenberg.de” albo „kancelaria-beukenberg.de”, jednak takie nazwy są zazwyczaj mało praktyczne ze względu na ich długość. Przeciwny biegun stanowi nazwa „bwlh.de” – określenie krótkie i abstrakcyjne. Niebagatelna część działalności danego przedsiębiorstwa może być zrealizowana za pomocą komputera przez internet. Wszystko wskazuje na to, że w przyszłości część ta będzie powiększać się o coraz to nowe czynności. Producenci, dystrybutorzy, usługodawcy, itp. będą mogli zaprezentować swoją ofertę w internecie, dzięki czemu będzie ona dostępna dla każdego, bez względu na czas i miejsce. E-commerce, zwany również B2B (business-to-business) stwarza możliwość wykorzystania nowych strategii informacyjnych, dystrybucyjnych i marketingowych. Nazwa i zawartość domeny z powodzeniem zastępują – przy znacznie mniejszym nakładzie finansowym – adres rzeczywisty. Nazwa domeny stanowi podstawowy aspekt jakiejkolwiek działalności w internecie. Żeby znaleźć stronę internetową z naszego przykładu lub też żeby wysłać wiadomość elektroniczną do kancelarii BEUKENBERG, należy znać nazwę jej domeny internetowej. Z tego względu powinna ona być, podobnie jak nazwa firmy albo znak towarowy, charakterystyczna i łatwa do zapamiętania. Zwykle zaleca się stosowanie nazw krótkich. Szukając nazwy dla domeny trzeba ponadto uwzględnić następujące zasady: - Nazwy znaków towarowych oraz firm, slogany reklamowe osób trzecich zasadniczo nie wchodzą w grę jako nazwa dla własnej domeny (warto przeprowadzić badanie znaków towarowych oraz nazw firm w bazach krajowych i międzynarodowych, pomagające wykluczyć ewentualną decyzję odmowy rejestracji z uwagi na istnienie praw wcześniejszych do nazw identycznych lub podobnych).
- Ze względu na (ciągle) niepewny stan prawny, należy unikać używania pojęć czysto gatunkowych, na przykład „adwokat.de”, „auto.de”, itd. Możliwa jest rejestracja domeny bez określenia jej zawartości, lub też zgłoszenie zawartości natury ogólnej.
- Korzystnym rozwiązaniem może okazać się wykorzystanie nazwy firmy, jej skróconych form, itp., pod warunkiem, że ich użytkownikiem nie jest strona trzecia. Zwykle można ustalić pozasądownie, która strona ma prawo użytkowania danej nazwy domeny. Zasadniczo zależy to od tego, kto może wykazać istnienie wcześniejszych praw do danej nazwy, a także od tego, jakie narodowości są uwikłane w spór (w pewnych sytuacjach możliwe są pewne wariacje nazwy domeny).
- Należy unikać używania nazw domen wprowadzających w błąd, sprzecznych z zasadami prawa konkurencji lub innymi dziedzinami prawa.
- Możliwe jest użycie określeń abstrakcyjnych, które umożliwiają w pewnym stopniu identyfikację usługi.
- Jeżeli dla wybranej nazwy domeny nie są dostępne wszystkie domeny pierwszego stopnia, konieczne może okazać się sprawdzenie domen już zarejestrowanych, ponieważ istnieje możliwość, że posiadacz domeny nabył prawa do danej domeny na drodze użytkowania. Jeżeli natomiast wszystkie domeny pierwszego stopnia są dostępne dla danej nazwy, warto rozważyć zarejestrowanie kilku domen, obejmujące w przypadku przedsiębiorstw niemieckich .de oraz .com, a także ewentualnie pozostałe domeny krajów niemieckojęzycznych (.ch, .at). Czasami warto również zarejestrować podobne domeny, tak by użytkownik, który nie pamięta dokładnej pisowni nazwy, miał możliwość znalezienia właściwego adresu.
Jeżeli wybrana przez nas nazwa domeny jest już zajęta, istnieją jeszcze inne możliwości. Można zdecydować się na nazwę nieznacznie zmienioną. W niektórych przypadkach wystarczy jedynie zmienić domenę pierwszego stopnia, o ile taka zmiana nie będzie naruszeniem praw posiadacza domeny o tej samej nazwie lub osób trzecich. Jeżeli oba powyższe rozwiązania zawiodą, można negocjować z posiadaczem domeny odnośnie jej „sprzedaży”. Obecny posiadacz domeny może także zrezygnować z dochodzenia praw do domeny. Czym różnią się domeny od znaków towarowych?Rejestracja domeny w jednej z instytucji prywatnych nie prowadzi automatycznie do powstania wyłącznego prawa. Rejestracja domeny w DENIC (odpowiednik polskiego NASK) wywołuje wprawdzie pewne stany faktyczne (nazwa zostaje przydzielona i nie ma możliwości przyznania jej po raz drugi), ale nie wprowadza żadnych zmian do stanu prawnego w stosunku do osób trzecich. Jeżeli osoba trzecia posiada znak towarowy na dane określenie, może ona zakazać używania domeny. Użytkowanie domeny może prowadzić do powstania ochrony prawnej znaku towarowego, ewentualnie w formie tzw. ochrony tytułu utworu. Oba te stany faktyczne różnią się jednakże znacznie: - Ochrona prawna znaku towarowego powstaje w wyniku rejestracji znaku w danym kraju na konkretne usługi lub towary. Ochrona obowiązuje więc jedynie w krajach wymienionych we wniosku zgłoszeniowym. Domena jest dostępna albo na całym świecie, albo nigdzie.
- Jeżeli chodzi o samo nazewnictwo domen, nie istnieje niebezpieczeństwo zamiany lub podobieństwa. Jeżeli nazwa „iprecht” zarejestrowana została jako znak towarowy w niemieckim Urzędzie Patentowym, ochroną objęte są zasadniczo również podobne określenia i usługi. Zakres ochrony wynikający z zarejestrowania domeny jest znacznie węższy – strona trzecia może zarejestrować pojęcie, które tylko nieznacznie różni się od pojęcia już zarejestrowanego.
- Jeżeli znak towarowy nie jest używany, prawa z rejestracji znaku towarowego ulegają ograniczeniu. Nie dotyczy to domen.
- Znaki towarowe zgłaszane są dla określonych towarów lub usług, dzięki czemu ten sam znak towarowy może być zgłoszony dla dwóch różnych przedsiębiorstw i ich różnych produktów. Przykładowo, jeżeli inna firma zarejestruje znak towarowy „iprecht” dla rowerów, nie spowoduje to naruszenia znaku towarowego kancelarii BEUKENBERG. Nie jest to możliwe w przypadku domen – dwie różne firmy nie mogą posiadać tej samej domeny, nawet jeżeli ich działalność i lokalizacja są różne (to ostatnie ma znaczenie zwłaszcza w przypadku domen .com).
Czy warto zarejestrować domenę jako znak towarowy?Znak towarowy gwarantuje dodatkową ochronę w stosunku do osób trzecich, ponieważ w przeciwieństwie do domeny daje on prawo wyłączności (jednakże ograniczone terytorialnie). Jednak nie każde oznaczenie może być zgłoszone jako znak towarowy, a ponadto mogą już istnieć inne prawa do danego oznaczenia, przez co ochrona znaku towarowego staje się zbędna (np. w przypadku nazw przedsiębiorstw). Handel nazwami domen (domain-grabbing)?Handel nazwami domen, czyli rejestracja – zwykle bez używania, kupno i sprzedaż domen, nie jest zabroniony. Jednak niektórzy rejestrują domeny z myślą o mniej lub bardziej znanych firmach, znakach towarowych, itd., chcąc je następnie korzystnie sprzedać odpowiednim firmom. Taka procedura, zwana domain-grabbing, jest niezgodna z prawem, a firmy, których prawa zostają w ten sposób naruszone, mogą domagać się zaniechania używania danej domeny, bez uiszczania jakiejkolwiek opłaty. Upływ czasu – zabezpieczenie domeny.Przy wyborze nazwy domeny powinno się mieć na względzie przede wszystkim prawa osób trzecich. W tym celu zawsze należy sprawdzić dostępność danej domeny. Z prawnego punktu widzenia zaleca się ponadto przeprowadzenie badania znaków towarowych i nazw firm w bazach krajowych i międzynarodowych w celu uniknięcia ewentualnego naruszenia znaku towarowego poprzez używanie domeny. Takie badanie powinno również obejmować nazwy podobne do wybranej przez nas nazwy domeny. Jeżeli wszystkie trzy badania nie wykażą istnienia praw osób trzecich do nazwy, zaleca się jak najszybszą rejestrację domeny. Następnie należy sprawdzić, czy warto dodatkowo zarejestrować nazwę domeny jako znak towarowy. Jakie informacje są nam potrzebne w celu zabezpieczenia Państwa praw?W celu zarejestrowania wybranej przez Państwa nazwy domeny, potrzebne nam będą następujące informacje: - Nazwa domeny, łącznie z wybraną przez Państwa domeną pierwszego stopnia (np. .de, .com), a także ewentualne nazwy alternatywne.
- Imię, nazwisko i adres użytkownika domeny.
- Opis działalności użytkownika domeny (z reguły wystarczy jedno zdanie).
- W miarę możliwości – data zgłoszenia oraz rejestracji znaku towarowego oznaczonego taką samą lub podobną nazwą.
- Imię, nazwisko, adres oraz numer telefonu i faksu osoby, która będzie odpowiedzialna za zarządzanie domeną (administrator), a także osoby, która będzie odpowiedzialna za stronę techniczną (administrator techniczny).
- Ewentualne zlecenie przeprowadzenia badania nazw domen, znaków towarowych i nazw firm, a także możliwości zarejestrowania domeny jako znaku towarowego.
Szczegółowych informacji udzieli Państwu | a d wokat Michael Horak, mgr inż., LL.M. www.iprecht.de zbiór informacji dotyczących patentów, znaków towarowych i licencji, a także dodatkowe informacje, łącznie z orzeczeniami sądowymi, komentarzami i dokumentami do pobrania |